Μεταφορά Τεχνολογίας & Υποστήριξη Καινοτομίας

Τελευταίες εξελίξεις για τη θεματική προτεραιότητα "Μεταφορές" (συμπεριλαμβανομένης της Αεροναυτικής) του 7ου Προγράμματος Πλαισίου: Αναφορά των Εθνικών Σημείων Επαφής (NCPs), Βρυξέλλες, 28-30 Σεπτεμβρίου 2009

Ημερομηνία δημοσίευσης: 26/10/2009

Η συνάντηση διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συγκεκριμένα την DG Research και συμμετείχαν εκπρόσωποι του επιχειρηματικού και ερευνητικού ιστού στον τομέα των μεταφορών και αεροναυτικής καθώς και Εθνικά Σημεία Επαφής. Η συνάντηση είχε ως αντικείμενο την παρουσίαση της 3ης προκήρυξης και του νέου προγράμματος εργασίας στον τομέα των μεταφορών και αεροναυτικής καθώς και της πρωτοβουλίας «πράσινο αυτοκίνητο» (green car initiative), η οποία έχει συμπεριληφθεί στο πρόγραμμα εργασίας της 3ης προκήρυξης. Αναφέρθηκαν επιγραμματικά και κάποιες πληροφορίες για την πρωτοβουλία SESAR. Περίληψη προκήρυξης Συνολικά 8 προκηρύξεις ανακοινώθηκαν στις 30 Ιουλίου 2009:

  • FP7-AERONAUTICS and AIR TRANSPORT (AAT)-2010-RTD-1
  • FP7-AERONAUTICS and AIR TRANSPORT (AAT)-2010-RTD-RUSSIA
  • FP7-AERONAUTICS and AIR TRANSPORT (AAT)-2010-RTD-CHINA
  • FP7-SUSTAINABLE SURFACE TRANSPORT (SST)-2010-RTD-1 (including the "European Green Cars Initiative")
  • FP7-TRANSPORT-2010-TREN-1
  • Sustainable automotive electrochemical storage (FP7-2010-GCELECTROCHEMICAL-STORAGE)
  • The ocean of tomorrow (FP7-OCEAN-2010)
  • FP7-TRANSPORT (TPT)-2010-RTD-1 Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής των προτάσεων για όλες τiς προκηρύξεις είναι: 14/01/2010. Ο συνολικός προϋπολογισμός της προκήρυξης είναι 222,6 εκ. ευρώ. Παρακάτω φαίνεται πως επιμερίζεται ο προϋπολογισμός στις ανοιχτές προκηρύξεις: Sub-theme / call: εκ. ευρώ Aeronautics & Air Transport (AAT call): 101,3 Coordinated call with Russia: 4,0 Coordinated call with China: 3,0 Total AAT: 108,3 Sustainable Surface Transport (SST call) Rail (GT 1): 22,9 Waterborne, inc. ERA-NET (GT 2): 22,9 Road – electrification: EGCI (GT 3): 40,0 Other (GT 4): 10,0 Joint call on "The Ocean of tomorrow": 7,5 Joint call on "Electrochemical Storage": 5,0 Total SST: 108,3 Horizontal Activities (TPT call): 6,0 TOTAL: 222,6 Ο τομέας των Μεταφορών είναι ένας από τους σημαντικότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τους ακόλουθους λόγους:
  • Εναέριες μεταφορές: 2,1% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, και 3,1 εκατομμύρια θέσεις εργασίας
  • Επίγειες μεταφορές: 11% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, 16 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Ο συνολικός κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό στην Ευρώπη είναι 498 εκατομμύρια ευρώ (τιμές 2005) και κατέχουν το 30% του μεριδίου της παγκόσμιας αγοράς.
  • Οι μεταφορές είναι σημαντικές για την επίτευξη του πρωτοκόλλου του Κιότο, για την εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας σε θέματα εμπορίου, ανταγωνισμού, απασχόλησης, ενέργειας, ασφάλειας, ναυτιλίας κλπ. Οι μεταφορές αντιμετωπίζουν και πολύ σοβαρά προβλήματα:
  • Κατανάλωση Ενέργειας: 30% της συνολικής κατανάλωσης
  • 98% εξάρτηση των μεταφορών από το πετρέλαιο
  • Αύξηση του πληθυσμού που συνεπάγεται μελλοντική αύξηση των μεταφορών
  • Απαίτηση για οικονομικότερη και ασφαλή μετακίνηση των ανθρώπων Αειφόρες Επίγειες Μεταφορές Η χρηματοδότηση που διατίθεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του 7ου ΠΠ στον τομέα των επίγειων μεταφορών κατανέμεται με τον ακόλουθο τρόπο στις τρεις πρώτες προκηρύξεις: 1η προκήρυξη (2007): 225 εκατομμύρια ευρώ (153 SST, 60 TREN, 12 TPT) 2η προκήρυξη (2008): 153 εκατομμύρια ευρώ (102,22 SST, 36 TREN, 14,65 TPT) 3η προκήρυξη (2010): 108,3 εκατομμύρια ευρώ FP7-SST-2010-RTD-1 (including European Green Cars Initiative) Ο συνολικός προϋπολογισμός της προκήρυξης αυτής είναι 95,79 εκ.ευρώ Οι βασικοί στόχοι της προκήρυξης αυτής στις επίγειες μεταφορές είναι:
  • Επίτευξη πράσινων, έξυπνων και ασφαλών επίγειων μεταφορών
  • Ηγετική θέση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και στόχευση των έργων στην παγκόσμια αγορά
  • Ενοποίηση και των τριών μέσων επίγειας μεταφοράς (σιδηροδρομικές, θαλάσσιες και οδικές μεταφορές) Μεγάλη βαρύτητα δίνεται και σ’ αυτή την προκήρυξη στη μείωση του παραγόμενου CO2. Η προκήρυξη αυτή είναι διαμορφωμένη σε τρεις προκλήσεις (Three challenges):
  • Ανάπτυξη των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών (Ομάδα θεμάτων No1, 22,895 εκ ευρώ)
  • Eco-καινοτομία στην κατασκευή πλοίων και τις θαλάσσιες μεταφορές (Ομάδα θεμάτων No2, 22,895εκ ευρώ)
  • Ηλεκτροκίνηση στις οδικές αστικές μεταφορές (Ομάδα θεμάτων N° 3, 40 εκ ευρώ) Πέρα από τις τρεις προ-αναφερθείσες ομάδες θεμάτων υπάρχει και μία τέταρτη ομάδα θεμάτων τα οποία επαναπροκηρύσσονται (Ομάδα θεμάτων Νο 4, 10 εκ ευρώ). Τα θέματα που έχουν προκηρυχθεί κατατάσσονται σε ένα από τα δυο επίπεδα (Levels) και έχουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: Επίπεδο 1 (GENERIC) – L1
  • Περιλαμβάνει ερευνητικές δραστηριότητες που επεκτείνονται από τη βασική έρευνα μέχρι το σημείο επικύρωσης της τεχνολογίας σε επίπεδο εξαρτημάτων ή υποσυστήματος (bottom up). Οι προτάσεις που υποβάλλονται δε φτάνουν μέχρι το τελικό προϊόν που είναι έτοιμο να βγει στην αγορά.
  • Ενθαρρύνονται συνέργιες μεταξύ των τριών μέσων επίγειας μεταφοράς
  • Οι προτάσεις που υποβάλλονται δε χρειάζεται να καλύπτουν όλες τις λεπτομέρειες του θέματος, στο οποίο αναφέρονται Επίπεδο 2 (SPECIFIC)-L2
  • Ειδικά θέματα με συγκεκριμένη στόχευση και αποτελέσματα πιο κοντά στις εφαρμογές της αγοράς
  • Επικεντρώνονται σε ένα μέσο μεταφοράς
  • Οι προτάσεις πρέπει να καλύπτουν όλες τις επί μέρους λεπτομέρειες και αναφορές του κάθε θέματος Τα εργαλεία τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν είναι: CP-IP: μεγάλα ολοκληρωμένα έργα για τα οποία η ελάχιστη κοινοτική χρηματοδότηση είναι 3M euro CP-FP: Μεσαία και μικρά ολοκληρωμένα έργα για τα οποία η κοινοτική χρηματοδότηση δεν μπορεί να ξεπερνάει τα 3 M euro CP: ολοκληρωμένα έργα χωρίς ανώτερο ή κατώτερο όριο χρηματοδότησης, αφορά την πρωτοβουλία «πράσινο αυτοκίνητο» CSA-CA, CSA-SA: Δράσεις συντονισμού και υποστήριξης. Δεν υπάρχει επίσημο ανώτατο όριο που να αναφέρεται στο πρόγραμμα εργασίας, αλλά σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο προϋπολογισμός των προτάσεων πρέπει να είναι της τάξης των 200-400 χιλιάδων ευρώ. Σε περίπτωση που υποβληθεί πρόταση υψηλότερου προϋπολογισμού, θα πρέπει να περιλαμβάνεται πειστική αιτιολόγηση. Επίσης σε ότι αφορά το ποσοστό επιτυχίας (προτάσεις που χρηματοδοτήθηκαν) στις δύο προηγούμενες SST προκηρύξεις στις επίγειες μεταφορές είναι: 1η προκήρυξη (2007): 22% 2η προκήρυξη (2008): 20% FP7-TPT-2010-RTD-1 (Οριζόντιες Δραστηριότητες) Ο συνολικός προϋπολογισμός της προκήρυξης αυτής είναι 6 εκ ευρώ. Οι στόχοι της προκήρυξης αυτής είναι:
  • η επίτευξη συνεργιών μεταξύ εναέριων και επίγειων μεταφορών
  • η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας Η δομή της προκήρυξης αυτής είναι η ακόλουθη: 1. Κοινωνικό-οικονομική έρευνα και τεχνολογική διερεύνηση (3 θέματα) 2. Ενοποίηση των τριών μέσων μεταφοράς και πραγματοποίηση έρευνας στο μεταίχμιο των τριών μέσων μεταφοράς (4 θέματα) 3. Ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Ερευνητικού χώρου (2 θέματα) 4. Δράσεις προώθησης της έρευνας και ενημέρωσης (2 θέματα) Τα εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν είναι: CP-FP: Μεσαία και μικρά ολοκληρωμένα έργα, για τα οποία η κοινοτική χρηματοδότηση δεν μπορεί να ξεπερνάει τα 1,5 εκ ευρώ. CP-SICA: Μεσαία και μικρά ολοκληρωμένα έργα, για τα οποία η κοινοτική χρηματοδότηση δεν μπορεί να ξεπερνάει τα 1,5 εκ ευρώ. BSC-CSO: Ερευνητικά έργα προς όφελος ειδικών ομάδων – Civil Society organizations CSA-CA: Μικρά έργα συντονισμού για τα οποία το πρόγραμμα εργασίας δεν αναφέρει επίσημο ανώτατο όριο. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με την Επιτροπή, ο προϋπολογισμός των προτάσεων πρέπει να είναι της τάξης των 200-400 χιλιάδων ευρώ. Μεγαλύτερος προϋπολογισμός μπορεί να γίνει αποδεκτός μόνο κατά περίπτωση. Είναι ενδιαφέρον να αναφερθεί ότι στην 1η προκήρυξη χρηματοδοτήθηκαν 2 στις 3 προτάσεις, ενώ στη 2η προκήρυξη χρηματοδοτήθηκε 1 στις 3 προτάσεις. Αεροναυτική και Εναέριες Μεταφορές Είναι ενδιαφέρον να αναφερθεί ότι η συνολική χρηματοδότηση που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Αεροναυτική σ’ όλο το 7ο ΠΠ έχει κατανεμηθεί ως εξής: 350 εκατομμύρια ευρώ στην πρωτοβουλία SESAR 800 εκατομμύρια ευρώ στην πρωτοβουλία Clean Sky 950 εκατομμύρια ευρώ Συνεργατικά Έργα Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης Τα 950 εκατομμύρια ευρώ που διατίθενται για συνεργατικά έργα κατανεμήθηκαν με εξής τρόπο στις διάφορες προκηρύξεις: 1η προκήρυξη (2007): 220 εκατομμύρια ευρώ (ολοκληρώθηκε) 2η προκήρυξη (2008): 210 εκατομμύρια ευρώ (ολοκληρώθηκε) 3η προκήρυξη (2010): 108 εκατομμύρια ευρώ (τρέχουσα προκήρυξη) Μελλοντικές προκηρύξεις: 4η προκήρυξη (2011): 127 εκατομμύρια ευρώ 5η προκήρυξη (2012): 157 εκατομμύρια ευρώ 6η προκήρυξη (2013): 135 εκατομμύρια ευρώ Επίσης σε ότι αφορά το ποσοστό επιτυχίας (προτάσεις που χρηματοδοτήθηκαν) στις δύο προηγούμενες προκηρύξεις της αεροναυτικής είναι: 1η προκήρυξη (2007): 18% 2η προκήρυξη (2008): 17% Πρωτοβουλία SESAR (Single European Sky ATM Research) Η πρωτοβουλία SESAR έχει σα στόχο να δημιουργηθεί μία ενιαία Ευρωπαϊκή αεροπορική υπηρεσία, η οποία θα αναλάβει όλη τη διαχείριση των πτήσεων και θα σχεδιάζει τις αεροπορικές διαδρομές για όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επίσης η υπηρεσία αυτή θα αναλάβει τη διαμόρφωση του κανονιστικού πλαισίου που διέπει τους αερομεταφορείς (airline operators). Στόχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι η ολοκλήρωση του έργου αυτού μέχρι το 2012. Και οι 37 χώρες (24 μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 11 που έχουν υπογράψει συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση) θα υιοθετήσουν τους κανονισμούς της υπηρεσίας διαχείρισης των αερομεταφορών. Επιπλέον στόχος της SESAR είναι η δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού φορέα ασφάλειας πτήσεων (European aviation safety agency), ο οποίος θα αναλάβει όλα τα θέματα ασφάλειας του αεροσκάφους. Η όλη αυτή προσπάθεια καλύτερου συντονισμού εδάφους - αέρος αναμένεται ότι θα επιφέρει 10% μείωση των εκπομπών CO2 και 50% μείωση του κόστους των πτήσεων. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι η εκπομπή CO2 από τα αεροσκάφη ανέρχεται στο 3% των συνολικών εκπομπών, αλλά το σημαντικό είναι ότι τα τελευταία χρόνια αυξήθηκε κατά 70%, γεγονός που καθιστά, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιτακτική ανάγκη τη μείωση των ρύπων. FP7-AAT-2010-RTD-1 Ο συνολικός προϋπολογισμός της προκήρυξης αυτής στον τομέα της Αεροναυτικής και Εναέριων μεταφορών είναι 101,28 εκατομμύρια ευρώ εκ των οποίων τα 98,29 εκατομμύρια ευρώ αφορούν τα έργα L1 και CSA–coordinating και 3 εκατομμύρια ευρώ CSA-supporting. Στην προκήρυξη αυτή είναι ανοιχτά μόνο L1 θέματα. Δεν είναι ανοιχτά L2 θέματα ούτε δίκτυα αριστείας. Η μέγιστη κοινοτική χρηματοδότηση για L1 θέματα δεν μπορεί να ξεπερνά τα 5 εκατομμύρια ευρώ, γεγονός που αποτελεί κριτήριο επιλογής της πρότασης. Τα 3 εκατομμύρια ευρώ που διατίθενται για έργα CSA-SA – Supporting, θα πρέπει να διαμοιραστούν σε 11 topics, τα οποία αφορούν κυρίως μελέτες και δράσεις διεθνούς συνεργασίας. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο προϋπολογισμός για τα έργα αυτά θα πρέπει να είναι της τάξης των 100 με 200 χιλιάδων ευρώ, παρόλο που στο πρόγραμμα εργασίας δεν υπάρχει σαφές ανώτατο ή κατώτατο όριο. Ο προϋπολογισμός δεν πρέπει να ξεπερνά τα 400.000 ευρώ, ποσό το οποίο δύσκολα θα γίνει αποδεκτό, διότι θεωρείται αρκετά υψηλό για τέτοιου είδους έργα. Σε ό,τι αφορά τα έργα CSA-CA (coordinating) ο προϋπολογισμός δεν πρέπει να ξεπερνά τα 500-600.000 ευρώ. FP7-AAT-2010-RTD-RUSSIA και FP7-AAT-2010-RTD-CHINA Οι προκηρύξεις αυτές αφορούν μικρά και μεσαία συνεργατικά έργα (CP-FP) με την Κίνα και τη Ρωσία σε συγκεκριμένες υποθεματικές που αναφέρονται στο πρόγραμμα εργασίας. Ο προϋπολογισμός που διατίθεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι 4 εκατομμύρια ευρώ για την προκήρυξη της Κίνας και 3 εκατομμύρια ευρώ για την προκήρυξη της Ρωσίας. Η χρηματοδότηση αυτή διατίθεται μόνο στους ευρωπαίους συμμετέχοντες. Οι συμμετέχοντες από την Κίνα και τη Ρωσία χρηματοδοτούνται από αντίστοιχους κρατικούς πόρους, καθότι οι κυβερνήσεις της Κίνας και της Ρωσίας έχουν δεσμευτεί να διαθέσουν αντίστοιχο προϋπολογισμό. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για κάθε θέμα της προκήρυξης θα χρηματοδοτηθεί μία μόνο πρόταση. Το consortium agreement που θα υπογραφεί θα πρέπει να είναι κοινό μεταξύ των Ευρωπαίων και Κινέζων συμμετεχόντων στην πρόταση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να καλύψει μόνο ένα 5% των δαπανών των συμμετεχόντων από την Κίνα, τα οποία θα αφορούν κάποια διαχειριστικά κόστη. Η αξιολόγηση των προτάσεων θα γίνει σε ένα στάδιο και θα συμμετέχουν αξιολογητές από την Ευρώπη και την Κίνα. Το εργαλείο που θα χρησιμοποιηθεί για την προκήρυξη αυτή είναι CP-FP και ο προϋπολογισμός δεν μπορεί να ξεπερνά τα 1,5 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό αποτελεί κριτήριο επιλογής της πρότασης (eligibility criterion).