Μεταφορά Τεχνολογίας & Υποστήριξη Καινοτομίας

Τελευταίες εξελίξεις για "Νομικά και Οικονομικά Θέματα" του 7ου ΠΠ: Αναφορά των Εθνικών Σημείων Επαφής (NCPs), Βρυξέλλες, 4-5/4/2011

Ημερομηνία δημοσίευσης: 05/05/2011

Στη συνάντηση συμμετείχαν τα περισσότερα ευρωπαϊκά Εθνικά Σημεία Επαφής για Νομικά & Οικονομικά θέματα (52 εκπρόσωποι των αντίστοιχων οργανισμών). Από την Ελλάδα συμμετείχε εκ μέρους του Δικτύου ΠΡΑΞΗ η κα. Κατερίνα Τζιτζινού. Από πλευράς Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συμμετείχαν κοινοτικοί υπάλληλοι από τα Units Framework Programme and Simplification, RTD-A.6 'Ex-post Evaluation' και A5-Implementation of audit certification policy and outsourced audits, RTD – B1 “Coordination of national research programmes – Major European Initiatives”. Η συνάντηση είχε τους εξής στόχους: 1. Να συζητηθούν συγκεκριμένα θέματα που έθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα οποία αφορούν το Κοινό Στρατηγικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για τη χρηματοδότηση της Έρευνας και της Καινοτομίας (Common Strategic Framework for EU Research and Innovation Funding). 2. Να απαντηθούν συγκεκριμένα ερωτήματα που είχαν θέσει τα Εθνικά Σημεία Επαφής προς τους αρμόδιους υπαλλήλους της Επιτροπής πάνω σε εξειδικευμένα οικονομικά και νομικά θέματα Θέματα που έθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κοινό Στρατηγικό Πλαίσιο (Common Strategic Framework) Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορά στη θέσπιση του Κοινού Στρατηγικού Πλαισίου (ΚΣΠ) που θα καλύπτει την περίοδο από το 2014 μέχρι το 2020 και θα καλύπτει το 7ο Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Έρευνα και την Τεχνολογική Ανάπτυξη (7ο ΠΠ), το Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Ανταγωνιστικότητα και την Καινοτομία (CIP) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT). Το Κοινό Στρατηγικό Πλαίσιο και οι κανόνες συμμετοχής αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2011. Η πλειοψηφία των Εθνικών Σημείων Επαφής σε Νομικά και Οικονομικά θέματα που συμμετείχαν στη συνάντηση σε σχετική ερώτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συμφώνησαν με την ενοποίηση των παραπάνω προγραμμάτων σε ένα Κοινό Στρατηγικό Πλαίσιο με κοινούς κανόνες συμμετοχής και διαχείρισης των δαπανών. Μάλιστα προτάθηκε η ενοποίηση να επεκταθεί στις πρωτοβουλίες του άρθρου 187 (Joint Undertakings) καθώς και στις πρωτοβουλίες του άρθρου 185 (το οποίο επιτρέπει συμμετοχή στις δομές που δημιουργούνται για την από κοινού προκήρυξη εθνικών προγραμμάτων). Διαχείριση Διοικητικών Δαπανών στο 7ο ΠΠ και ΚΣΠ Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματοποίησε δύο μελέτες/έρευνες προκειμένου να καταγράψει την άποψη των συμμετεχόντων στο 7ο ΠΠ σχετικά με το διαχειριστικό φορτίο του προγράμματος. Οι μελέτες αυτές θα συμβάλουν και στη διαμόρφωση της διαχειριστικής δομής του Κοινού Στρατηγικού Πλαισίου και είναι οι ακόλουθες:

  • Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων απλούστευσης (simplification measures) του 7ου ΠΠ (Delloitte)
  • Ανοιχτή διαδικτυακή διαβούλευση για τα διαχειριστικά κόστη του 7ου ΠΠ Προκαταρκτικά αποτελέσματα της μελέτης της Delloitte Η μελέτη της Delloitte κατέληξε επιγραμματικά στα ακόλουθα συμπεράσματα:
  • Μέσος χρόνος ανεύρεσης κατάλληλης πρόσκλησης υποβολής προτάσεων: 10 ώρες και 1 ώρα (ή λιγότερο) για έμπειρους συμμετέχοντες
  • Μέσος χρόνος για το σχηματισμό της κοινοπραξίας: 16 ώρες ανά εταίρο + συναντήσεις (όταν πραγματοποιούνται), εκτός εάν αποτελεί συνέχεια προηγούμενου έργου
  • Μέσος χρόνος που απαιτείται από το συντονιστή να γράψει την πρόταση: 190 ώρες, γεγονός που εξαρτάται από την εμπειρία και το μέγεθος της πρότασης Οι συμμετέχοντες έδειξαν τη δυσανασχέτησή τους για τη διαδικασία υποβολής εκθέσεων (reports), η οποία είναι χρονοβόρα και με διαφορετικές απαιτήσεις για διαφορετικές θεματικές, προγράμματα και προκηρύξεις. Το 7ο ΠΠ θεωρείται από πολλούς ως μη προσβάσιμο για νέους συμμετέχοντες, ΜΜΕ και οργανισμούς χωρίς κεντρικό σύστημα διαχείρισης έργων. Τα διαδικτυακά εργαλεία (EPSS, SESAM, Participants Portal κλπ) χαρακτηρίστηκαν επίσης ως δύσχρηστα. Η μελέτη εν κατακλείδι κατέδειξε ότι υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω απλούστευση του διαχειριστικού φορτίου ειδικά σε ό,τι αφορά στην υποβολή των εκθέσεων. Προκαταρκτικά Αποτελέσματα της Ανοιχτής διαδικτυακής διαβούλευσης για τα διαχειριστικά κόστη του 7ου ΠΠ Στη μελέτη ελήφθησαν συνολικά 3898 απαντήσεις που αντιστοιχούν σε ποσοστό απόκρισης 5,5%, το οποίο θεωρείται ασφαλές για στατιστική ανάλυση. Σε ό,τι αφορά στη διαχείριση της χρηματοδότησης και των διοικητικών δαπανών του ΚΣΠ, τα σενάρια που μελετά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι τα ακόλουθα: Σενάριο 1 (Lump-sums for entire projects): Η χρηματοδότηση θα διατίθεται σε κατ’ αποκοπή ποσό (lump sum), το οποίο θα καθορίζεται ανάλογα με το έργο (project based), γεγονός που σημαίνει ότι δε θα υπάρχουν συγκεκριμένα ποσά και ποσοστά χρηματοδότησης και επομένως δε θα απαιτείται από τους συμμετέχοντες να συμπληρώνουν φύλλα χρόνου εργασίας (time sheets). Σενάριο 2 (More lump-sums and flat-rates): Συνέχιση της υπάρχουσας λογικής στο πλαίσιο της οποίας θα εξακολουθήσουν να χρησιμοποιούνται οι συντελεστές τύπου flat rates για τον προσδιορισμό των έμμεσων δαπανών, αλλά και κατ’ αποκοπή ποσά (lump sum) σε κάποιες εξειδικευμένες περιπτώσεις. Ενδεχομένως να υπάρξει ένας ενιαίος συντελεστής flat rates, το ύψος του οποίου μελετάται από την Επιτροπή, καθώς ενδέχεται στα άμεσα κόστη να χρεώνεται μόνο το κόστος του προσωπικού και όλα τα υπόλοιπα να θεωρούνται έμμεσα. Σενάριο 3 (Simplified actual costs): Χρήση απλοποιημένου πραγματικού κόστους (simplified actual costs) Ο κύκλος ζωής του έργου χωρίστηκε σε τέσσερα στάδια: Στάδιο 1: Προετοιμασία πρότασης και υποβολή Στάδιο 2: Διαπραγματεύσεις και υπογραφή της σύμβασης Στάδιο 3: Διαχείριση της χρηματοδότησης και αναφορές Στάδιο 4: Εκ των υστέρων έλεγχος (ex-post auditing) Οι φορείς που συμμετείχαν στην ανοιχτή διαβούλευση θεώρησαν ότι τα σενάρια 1 και 2 μπορούν να επιφέρουν 30% μείωση του διαχειριστικού φορτίου, ενώ το σενάριο 3 μόνο 10% μείωση. Επίσης, οι συμμετέχοντες στη διαδικτυακή έρευνα θεωρούν ότι το σενάριο 1 θα επιφέρει 50% μείωση στο ex-post auditing, ενώ τα σενάρια 1 και 2 δε θα επιφέρουν καθόλου μείωση. Τα αποτελέσματα που δείχνουν την προτίμηση των συμμετεχόντων στα προαναφερόμενα σενάρια παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα: Result-based grants Costs-based grants Σενάριο 1 Σενάριο 2 Σενάριο 3 Υπέρ 49,7% 28,5% 52,4% Κατά 25,4% 43,5% 18,8% Ούτε υπέρ ούτε κατά 24,9% 28,0% 28,8% Τα Εθνικά Σημεία Επαφής σε σχετική ερώτηση έδειξαν προτίμηση προς το σενάριο 3 και μερική χρήση του σεναρίου 2, όταν είναι απαραίτητο. Θέματα Διαχείρισης Πνευματικής Ιδιοκτησίας (IPR) και Διάχυσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων Σε ό,τι αφορά στο πλαίσιο κανόνων για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (IPR) και τη διάχυση ερευνητικών αποτελεσμάτων (dissemination rules) στο ΚΣΠ, η πλειοψηφία των ΕΣΕ συμφώνησαν ότι θα πρέπει να παραμείνουν ως έχουν στο 7ο ΠΠ, αλλά να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην εμπορευματοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων. Τα ΕΣΕ πρότειναν να συμμετέχουν περισσότεροι αξιολογητές από τη βιομηχανία, αλλά και από τον τραπεζικό χώρο που μπορούν να εκτιμήσουν καλύτερα τη δυνατότητα εμπορικής αξιοποίησης των ερευνητικών αποτελεσμάτων. Επίσης, τα ΕΣΕ εξέφρασαν την άποψη ότι η Επιτροπή θα πρέπει να ενισχύσει τους κανόνες που διέπουν τη διάχυση των αποτελεσμάτων και την προστασία και την αξιοποίηση αυτών, έτσι ώστε να αποφεύγονται περιπτώσεις, όπου τα αποτελέσματα παραμένουν αναξιοποίητα. Η Επιτροπή πρότεινε τη δημιουργία βάσης ανοιχτής πρόσβασης, όπου θα αναρτώνται όλες οι ερευνητικές δημοσιεύσεις και τα αποτελέσματα που προκύπτουν από τα έργα. Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα (Embargo periods) θα εντοπίζονται τα ευαίσθητα δεδομένα, τα οποία θα μπορούν να αξιοποιηθούν εμπορικά. Απάντηση Ερωτημάτων των ΕΣΕ Κατάσταση σε ό,τι αφορά τα πιστοποιητικά Μεθοδολογίας Η κατάσταση αποτυπώνεται ως εξής: -CoM Average Personnel Costs and IC: Υποβληθέντα 23, Αποδεκτά 7, Απορριφθέντα 9, Αποσυρόμενα 2, Εν αναμονή 5 -CoM Real Personnel Cost and IC: Υποβληθέντα 19, Αποδεκτά 11, Απορριφθέντα 2, Αποσυρόμενα 2, Εν αναμονή 4 -Certificate Average Personnel Costs (CoMAv): Υποβληθέντα 84, Αποδεκτά 45*, Απορριφθέντα 9, Αποσυρόμενα 22, Εν αναμονή 8 * Εκ των οποίων 42 είναι ιδιοκτητών ΜΜΕ χωρίς μισθό στους λογαριασμούς Χρήση των φύλλων χρόνου εργασίας (Time sheets) Ο ανάδοχος πρέπει να έχει ένα αξιόπιστο σύστημα καταγραφής του χρόνου που καταναλώνουν οι ερευνητές στα διάφορα έργα. Δεν είναι όμως απαραίτητο το σύστημα αυτό να περιλαμβάνει δελτία χρόνου εργασίας. Αν όμως δεν είναι διαθέσιμα τα σχετικά συμπληρωμένα και υπογεγραμμένα φύλλα κατανομής χρόνου οι ελεγκτές θα ζητήσουν να δουν το αντίστοιχο εργαλείο που χρησιμοποιεί ο δικαιούχος. Σε περίπτωση που ένας ερευνητής δουλεύει κατά 100% του χρόνου του σε ένα έργο, τότε η σημασία των φύλλων καταγραφής χρόνου είναι μικρότερη. Παρ’ όλ’ αυτά, σε περίπτωση ελέγχου, θα κληθεί ο φορέας να δικαιολογήσει το χρόνο που καταναλώνει ο ερευνητής στο συγκεκριμένο έργο, ακόμα και αν δουλεύει μόνο σ’ αυτό κατά 100% του χρόνου του. Πραγματικές παραγωγικές ώρες σε αντιδιαστολή με τη χρήση μέσου όρου παραγωγικών ωρών Ο υπολογισμός του μέσου όρου παραγωγικών ωρών δε θα πρέπει να διαφέρει σημαντικά από τις πραγματικές παραγωγικές ώρες. Μία εταιρία που έχει πολλούς υπαλλήλους μπορεί να υπολογίσει το μέσο όρο παραγωγικών ωρών, αφαιρώντας τις διακοπές, τις αργίες και τις ώρες εκπαίδευσης. Σε περίπτωση ελέγχου ο εξωτερικός ελεγκτής θα ζητήσει το δει το νούμερο που προκύπτει από τον προαναφερόμενο υπολογισμό. Σε περίπτωση που το νούμερο αυτό είναι περίπου 1608 ώρες, τότε μάλλον δε θα απαιτηθεί δικαιολόγηση, αλλά αν είναι γύρω στις 1350 ώρες, τότε θα ζητηθεί αιτιολόγηση, γιατί το νούμερο αυτό θεωρείται χαμηλό, πράγμα που σημαίνει υψηλότερη μισθοδοσία. Συνήθως ο υπολογισμός του μέσου όρου παραγωγικών ωρών γίνεται σε ετήσια βάση, καθότι αλλάζει ο αριθμός των ημερών αργίας. Λαμβάνονται υπόψη όμως και οι ημέρες εκπαίδευσης, οπότε, αν αυτές αλλάξουν σημαντικά, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στον υπολογισμό. Χρέωση ανθρωποχρόνου ελεύθερων επαγγελματιών και ιδιοκτητών επιχειρήσεων Όταν ο ιδιοκτήτης μιας εταιρίας παίρνει συγκεκριμένο μισθό, τότε μπορεί να χρεώνεται στο έργο ανάλογα με τις ώρες που απασχολείται σ’ αυτό και το ποσό που παίρνει προκύπτει, πολλαπλασιάζοντας no of hours worked in the project x hourly rate. Το θέμα διαφοροποιείται, όταν ο ιδιοκτήτης της εταιρίας δεν παίρνει συγκεκριμένο μισθό, όπως συμβαίνει και με τους ελεύθερους επαγγελματίες που συμμετέχουν σε έργα του 7ου ΠΠ ως δικαιούχοι και έχουν υπογράψει το σχετικό συμβόλαιο με την κοινότητα. Σ’ αυτή την περίπτωση, το hourly rate υπολογίζεται, χρησιμοποιώντας τη μεθοδολογία που ακολουθείται για τους ερευνητές στο πρόγραμμα People και είναι η ακόλουθη: {Annual living allowance for researchers with full social security coverage corresponding to the appropriate research category published in the 'People' Work Programme of the year of the publication of the call to which the proposal has been submitted / standard number of annual productive hours} multiplied by {country correction coefficient published in the 'People' Work programme of the year of the publication of the call / 100. Κάθε φορά ισχύουν οι διευκρινίσεις του προγράμματος εργασίας του έτους που υποβλήθηκε η πρόταση, οπότε το κόστος διαβίωσης από χρονιά σε χρονιά μπορεί να διαφέρει. Σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασίας του People για το 2010, το κόστος διαβίωσης για τους ερευνητές καθορίζεται από τον ακόλουθο πίνακα βάσει της εμπειρίας του ερευνητή από τη στιγμή που πήρε πτυχίο. Κατ’ αντιστοιχία, οι ιδιοκτήτες εταιριών ή οι ελεύθεροι επαγγελματίες μπορούν να προσμετρήσουν όλη την εργασιακή τους εμπειρία, αρκεί να έχουν κρατήσει αντίγραφα των σχετικών συμβάσεων εργασίας με τον εκάστοτε εργοδότη. Table 3.1: Yearly reference rates for monthly living allowances under employment contracts (Correction Coefficient index 100) Researchers Categories EUR/year Early-stage researchers (< 4 years): 38 000 Experienced researchers (< 10 years experience): 58 500 Experienced researchers (>10 years experience): 87 500 Επίσης, το standard number of annual productive hours = 1575. Και το correction coefficient for Greece = 94,2 (σύμφωνα με το work program του PEOPLE) Οπότε, κάνοντας τις πράξεις, προκύπτουν τα hourly rates για ιδιοκτήτες επιχειρήσεων και ελεύθερους επαγγελματίες ως εξής: Hourly rates Early-stage (< 4 years): 22,73 euros/ hour Experienced (< 10 years experience): 34,99 euros/ hour Experienced (>10 years experience): 52,33 euros/ hour Το ποσό που μπορεί να χρεώσει o ελεύθερος επαγγελματίας ή ιδιοκτήτης επιχείρησης σ’ ένα έργο του 7ου ΠΠ προκύπτει, πολλαπλασιάζοντας no of hours worked in the project x hourly rate Για το Δίκτυο ΠΡΑΞΗ Κατερίνα Τζιτζινού