Μεταφορά Τεχνολογίας & Υποστήριξη Καινοτομίας

Διαμορφώνοντας το ψηφιακό μέλλον της Ευρώπης: Η Επιτροπή παρουσιάζει τις στρατηγικές της για τα δεδομένα και την Τεχνητή Νοημοσύνη

Ημερομηνία δημοσίευσης: 17/03/2020

Hero Image

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 19 Φεβρουαρίου 2020 τις ιδέες και τις δράσεις της για έναν ψηφιακό μετασχηματισμό λειτουργικό για όλους, εκφράζοντας μια Ευρώπη ανοιχτή, δίκαιη, πολυποίκιλη, δημοκρατική και σίγουρη. Αυτές οι ιδέες και δράσεις αντιπροσωπεύουν μια ευρωπαϊκή κοινωνία που τροφοδοτείται από ψηφιακές λύσεις που βάζουν σε προτεραιότητα τον άνθρωπο, που δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις και που προωθούν την ανάπτυξη μιας αξιόπιστης τεχνολογίας που θα ευνοεί μια ανοιχτή και δημοκρατική κοινωνία και μια δυναμική και βιώσιμη οικονομία. Τα ψηφιακά μέσα έχουν καταλυτικό ρόλο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και στην επίτευξη της «πράσινης μετάβασης». Η Ευρωπαϊκή στρατηγική δεδομένων και οι επιλογές πολιτικής που έχουν στόχο να εξασφαλίσουν την ανθρωποκεντρική ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελούν τα πρώτα βήματα για την επίτευξη των παραπάνω στόχων.

Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ursula von der Leyen, είπε: «Σήμερα παρουσιάζουμε τη φιλοδοξία μας να διαμορφώσουμε το ψηφιακό μέλλον της Ευρώπης. Καλύπτει τα πάντα, από την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο μέχρι τις κρίσιμες υποδομές, από την ψηφιακή εκπαίδευση έως τις ψηφιακές ικανότητες, από τη δημοκρατία στα μέσα επικοινωνίας. Θέλω η ψηφιακή Ευρώπη να αντανακλά την καλύτερη πλευρά της Ευρώπης – μιας Ευρώπης ανοιχτής, δίκαιης, δημοκρατικής και σίγουρης».

Η Αντιπρόεδρος του A Europe Fit for the Digital Age, Margrethe Vestager, είπε: «Θέλουμε κάθε πολίτης, κάθε υπάλληλος, κάθε επιχειρηματίας να έχει μια δίκαιη ευκαιρία να απολαύσει τα οφέλη της ψηφιοποίησης. Είτε αυτό σημαίνει να οδηγεί με μεγαλύτερη ασφάλεια ή να μολύνει λιγότερο το περιβάλλον χάρη στα συνδεδεμένα αυτοκίνητα, είτε αυτό σημαίνει να σώζει ζωές χάρη στη φωτογράφιση με Τεχνητή Νοημοσύνη που επιτρέπει στους γιατρούς να ανιχνεύουν ασθένειες νωρίτερα από τα προηγούμενα χρόνια».

Ο επίτροπος της Ενιαίας Αγοράς, Thierry Breton, δήλωσε: «Η κοινωνία μας παράγει έναν τεράστιο όγκο βιομηχανικών και δημόσιων δεδομένων, που θα αλλάξουν τον τρόπο που παράγουμε, καταναλώνουμε και ζούμε. Θέλω οι Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και ο μεγάλος αριθμός των ΜμΕ μας να έχουν πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα και να δημιουργούν αξία για τους Ευρωπαίους, συμπεριλαμβανόμενης και της ανάπτυξης εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης. Η Ευρώπη έχει ό,τι χρειάζεται για να ηγηθεί στον αγώνα των “big data” και να διατηρήσει την τεχνολογική της παντοδυναμία, τη βιομηχανική ηγεσία και την οικονομική ανταγωνιστικότητα προς όφελος των Ευρωπαίων καταναλωτών».

Η Ευρώπη ως αξιόπιστος ψηφιακός ηγέτης

Αν οι ψηφιακές τεχνολογίες χρησιμοποιηθούν για συγκεκριμένο σκοπό, οι πολίτες και οι επιχειρήσεις θα ωφεληθούν ποικιλοτρόπως. Μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια η Επιτροπή θα επικεντρωθεί στους παρακάτω τρεις στόχους σε ψηφιακό επίπεδο:

  • Τεχνολογία που λειτουργεί προς όφελος των ανθρώπων
  • Μια δίκαιη και ανταγωνιστική οικονομία
  • Μια ανοιχτή, δημοκρατική και βιώσιμη κοινωνία.

Η Ευρώπη θα στηριχθεί στην μακρά της ιστορία στην τεχνολογία, στην έρευνα, στην καινοτομία και στην εφευρετικότητα και στην ισχυρή προστασία των δικαιωμάτων και των βασικών αξιών. Νέες πολιτικές και πλαίσια θα βοηθήσουν την Ευρώπη να αναπτύξει πρωτοποριακές ψηφιακές τεχνολογίες και να ενισχύσει τις δυνατότητες ασφάλειας του κυβερνοχώρου. Η Ευρώπη θα συνεχίσει να υποστηρίζει την ανοιχτή, δημοκρατική και βιώσιμη κοινωνία και τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να υποστηρίξουν αυτές τις αρχές. Θα αναπτύξει και θα ακολουθήσει τον δικό της δρόμο που θα δώσει στην ψηφιακή οικονομία και στην κοινωνία της χαρακτήρα ολιστικό, βασισμένο σε αξίες και παράλληλα ανταγωνιστικό σε παγκόσμιο επίπεδο, συνεχίζοντας να είναι μια ανοιχτή αγορά με κανόνες που θα δουλεύει στενά με τους διεθνείς εταίρους της.

Η Ευρώπη ως ηγέτης στην αξιόπιστη Τεχνητή Νοημοσύνη

Η Ευρώπη έχει ό,τι χρειάζεται για να γίνει παγκόσμιος ηγέτης στα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν και να εφαρμοστούν με ασφάλεια. Διαθέτουμε εξαιρετικά κέντρα έρευνας, ασφαλή ψηφιακά συστήματα και μια ισχυρή θέση στη ρομποτική, ενώ παράλληλα είμαστε ανταγωνιστικοί στους τομείς της παραγωγής και των υπηρεσιών, που εκτείνονται από την αυτοκινητοβιομηχανία στην ενέργεια και από την υγεία στη γεωργία.

Η Επιτροπή στο White Paper (Λευκή Βίβλο) που παρουσιάστηκε σήμερα, προτείνει ένα πλαίσιο για αξιόπιστη Τεχνητή Νοημοσύνη που βασίζεται στην αριστεία και την εμπιστοσύνη. Σε συνεργασία με τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα, στόχος είναι να κινητοποιηθούν πόροι σε όλη τη διάρκεια της αλυσίδας αξίας και να δημιουργηθούν τα κατάλληλα κίνητρα για την επιτάχυνση της εφαρμογής της Τεχνητής Νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένων των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Αυτό προϋποθέτει τη συνεργασία των κρατών μελών και της ερευνητικής κοινότητας για να προσελκύσουν και να κρατήσουν τα ταλέντα. Καθώς τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης μπορούν να είναι πολύπλοκα και εμπεριέχουν σημαντικούς κινδύνους σε συγκεκριμένα πλαίσια, είναι σημαντικό να δημιουργηθεί εμπιστοσύνη. Στα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης που εμπεριέχουν υψηλούς κινδύνους πρέπει να εφαρμοστούν ξεκάθαροι κανόνες, ενώ στα λιγότερο επικίνδυνα συστήματα οι κανόνες δεν πρέπει να είναι υπερβολικοί. Αυστηροί κανόνες της ΕΕ για την προστασία του καταναλωτή, τη διευθέτηση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών και την προστασία των προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικότητας, συνεχίζουν να εφαρμόζονται.

Σε περιπτώσεις υψηλού ρίσκου όπως η υγεία, η αστυνόμευση ή οι μεταφορές, τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης πρέπει να έχουν διαφάνεια, να είναι ανιχνεύσιμα και να εξασφαλίζουν ότι θα λειτουργούν με βάση την ανθρώπινη κρίση. Αρχές θα πρέπει να μπορούν να δοκιμάζουν και να πιστοποιούν τα δεδομένα που χρησιμοποιούν οι αλγόριθμοι καθώς ελέγχουν καλλυντικά, αυτοκίνητα ή παιχνίδια. Αμερόληπτα δεδομένα χρειάζονται για να εκπαιδευτούν συστήματα υψηλού κινδύνου ώστε να λειτουργούν σωστά και να εξασφαλίζουν τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, και πιο συγκεκριμένα της μη διάκρισης. Ενώ σήμερα, η χρήση της αναγνώρισης προσώπου για απομακρυσμένη βιομετρική ταυτοποίηση γενικά απαγορεύεται και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε εξαιρετικές και δεόντως δικαιολογημένες περιπτώσεις, υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζεται η Ευρωπαϊκή ή οι εθνικές νομοθεσίες, η Επιτροπή θέλει να ξεκινήσει μια ευρεία συζήτηση σχετικά με το υπό ποιες συνθήκες, αν υπάρχουν, δικαιολογούνται εξαιρέσεις.

Για εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης χαμηλότερου ρίσκου, η Επιτροπή προβλέπει ένα εθελοντικό σχήμα επισήμανσης αν εφαρμόζονται υψηλότερα πρότυπα.

Όλες οι αιτήσεις Τεχνητής Νοημοσύνης είναι ευπρόσδεκτες στην Ευρωπαϊκή αγορά εφόσον συμμορφώνονται με τους κανόνες της ΕΕ.

Η Ευρώπη ως ηγέτης στην οικονομία δεδομένων

Ο αριθμός των δεδομένων που παράγονται από επιχειρήσεις και δημόσιους οργανισμούς συνεχώς αυξάνεται. Το επόμενο κύμα βιομηχανικών δεδομένων θα αλλάξει βαθιά τον τρόπο που παράγουμε, καταναλώνουμε και ζούμε. Όμως το μεγαλύτερο ποσοστό των δυνατοτήτων του παραμένει ανεκμετάλλευτο ακόμη. Η Ευρώπη έχει ό,τι χρειάζεται για να γίνει ηγέτης σε αυτή τη νέα οικονομία δεδομένων: έχει τη μεγαλύτερη βιομηχανική βάση του κόσμου, τις τεχνολογίες, τις ικανότητες και επίσης ένα ξεκάθαρο όραμα.

Στόχος της Ευρωπαϊκής στρατηγικής δεδομένων είναι να εξασφαλίσει ότι η ΕΕ θα γίνει πρότυπο και ηγέτης μιας κοινωνίας που θα υποστηρίζεται από τα δεδομένα. Για τον λόγο αυτό, σκοπεύει να δημιουργήσει ένα αληθινό Ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων, μια ενιαία αγορά δεδομένων, να ξεκλειδώσει αχρησιμοποίητα δεδομένα, επιτρέποντας τους να διαδίδονται ελεύθερα στα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στους διαφορετικούς κλάδους προς όφελος των επιχειρήσεων, των ερευνητών και των δημόσιων οργανισμών. Οι πολίτες, οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί θα πρέπει να υποστηρίζονται για να λαμβάνουν καλύτερες αποφάσεις βασισμένες σε στοιχεία που προκύπτουν από μη-προσωπικά δεδομένα. Τα δεδομένα πρέπει να είναι διαθέσιμα σε όλους, είτε πρόκειται για τον δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα, είτε για μια start-up επιχείρηση ή έναν κολοσσό.

Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, η Επιτροπή σκοπεύει αρχικά να διαμορφώσει το σωστό ρυθμιστικό πλαίσιο όσο αφορά στη διαχείριση των δεδομένων, στην πρόσβαση και στην επαναχρησιμοποίησή τους μεταξύ των επιχειρήσεων, μεταξύ των επιχειρήσεων και των κυβερνήσεων και μεταξύ δημόσιων οργανισμών. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει τη δημιουργία κινήτρων για διαμοιρασμό δεδομένων, διαμορφώνοντας πρακτικούς, δίκαιους και ξεκάθαρους κανόνες όπως η προστασία των προσωπικών δεδομένων, η προστασία του καταναλωτή και οι κανόνες ανταγωνισμού. Επίσης, σημαίνει να γίνει ο δημόσιος τομέας ευρύτερα διαθέσιμος ανοίγοντας σύνολα δεδομένων υψηλής αξίας στην επικράτεια της ΕΕ και επιτρέποντας την επαναχρησιμοποίησή τους με βάση την καινοτομία.

Κατά δεύτερον, η Επιτροπή σκοπεύει να υποστηρίξει την ανάπτυξη τεχνολογικών συστημάτων καθώς και τις υποδομές επόμενης γενιάς, που θα διευκολύνουν την ΕΕ και όλους τους παράγοντες να εκμεταλλευτούν τις δυνατότητες της οικονομίας δεδομένων. Κάτι τέτοιο θα συνεισφέρει σε επενδύσεις σε Ευρωπαϊκά Έργα Υψηλού Αντικτύπου σε Ευρωπαϊκούς χώρους δεδομένων και σε αξιόπιστες και ενεργειακά αποτελεσματικές υποδομές υπολογιστικού «νέφους» (cloud).

Τέλος, θα γίνει η αφορμή να ξεκινήσουν συγκεκριμένες δράσεις ανά τομέα, να χτιστούν Ευρωπαϊκοί χώροι δεδομένων, όπως για παράδειγμα για τη βιομηχανική παραγωγή, για την «πράσινη συμφωνία», για τις μεταφορές, για την υγεία.

Η Επιτροπή θα εστιάσει το έργο της επίσης στην περαιτέρω μείωση του κενού των ψηφιακών ικανοτήτων μεταξύ των Ευρωπαίων πολιτών και στην εξερεύνηση του πώς να δοθεί στους πολίτες καλύτερος έλεγχος σχετικά με το ποιος μπορεί να έχει πρόσβαση στα δεδομένα τους που παράγονται από τις μηχανές.

Επόμενα βήματα

Όπως προβλέπεται από τη στρατηγική που παρουσιάστηκε, η Επιτροπή θα παρουσιάσει αργότερα μέσα στο έτος τον Νόμο Ψηφιακών Υπηρεσιών και ένα Πρόγραμμα Δράσης της Ευρωπαϊκής Δημοκρατίας, θα προτείνει αναθεώρηση του κανονισμού eIDAS και θα ενδυναμώσει την ασφάλεια του κυβερνοχώρου αναπτύσσοντας μια Κοινή Ψηφιακή Μονάδα. 

To White Paper (Λευκή Βίβλος)  για την Τεχνητή Νοημοσύνη είναι τώρα ανοιχτό για δημόσια αξιολόγηση μέχρι τις 31 Μαΐου 2020. Η Επιτροπή συγκεντρώνει επίσης παρατηρήσεις σχετικά με τη στρατηγική δεδομένων. Με βάση τις παρατηρήσεις που θα συγκεντρωθούν, η Επιτροπή θα προχωρήσει στα κατάλληλα βήματα για την υποστήριξη της ανάπτυξης αξιόπιστης Τεχνητής Νοημοσύνης και οικονομίας δεδομένων.

Ιστορικό υπόβαθρο

Από το 2014, η Επιτροπή έχει κάνει αρκετά βήματα για να διευκολύνει την ανάπτυξη μιας οικονομίας ευέλικτων δεδομένων όπως τον Κανονισμό για την ελεύθερη διακίνηση μη-προσωπικών δεδομένων, την Πράξη Διαδικτυακής Ασφάλειας, την Οδηγία Ανοιχτών Δεδομένων και τον Κανονισμό Προστασίας Γενικών Δεδομένων.

Το 2018, η Επιτροπή παρουσίασε για πρώτη φορά μια στρατηγική Τεχνητής Νοημοσύνης και συμφώνησε με τα κράτη μέλη σε ένα συντονισμένο σχέδιο. Το πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη που παρουσιάστηκε σήμερα αποτελεί συνέχεια του έργου που έγινε από την Ομάδα Εμπειρογνωμόνων Υψηλού Επιπέδου για την Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία παρουσίασε τις Οδηγίες Δεοντολογίας για αξιόπιστη Τεχνητή Νοημοσύνη τον Απρίλιο του 2019.

Στους Πολιτικούς Προσανατολισμούς της, η Πρόεδρος της Επιτροπής Ursula von der Leyen τόνισε την ανάγκη να ηγηθούμε της μετάβασης σε έναν υγιή πλανήτη και έναν νέο ψηφιακό κόσμο. Σε αυτό το πλαίσιο, ανακοίνωσε τις πρώτες 100 μέρες της θητείας της την έναρξη του διαλόγου για μια ανθρώπινη και δεοντολογική Τεχνητή Νοημοσύνη και χρήση των μαζικών δεδομένων με στόχο τη δημιουργία ευημερίας για τις κοινωνίες και τις επιχειρήσεις.